Tema: Biru dan Hijau Tema: Biru dan Hijau Tema: Merah Tema: Hijau
Latar Belakang: 1 Latar Belakang: 2 Latar Belakang: 3 

Kemaskini Pada: 23 Apr 2018
Versi 8.0.4b
Pengurusan Sisa KumbahanPengurusan Sisa Kumbahan

Pengenalan Air Sisa

1.0 Apa itu Air Sisa?

Air sisa adalah air yang telah digunakan termasuklah bahan-bahan seperti sisa manusia, sisa makanan, minyak, sabun dan bahan kimia. Air sisa domestik termasuklah air dari sinki, tab mandi, tandas, mesin basuh dan dapur. Air sisa daripada aktiviti perniagaan dan industri adalah lebih kompleks kerana air digunakan untuk pelbagai tujuan. Air sisa juga termasuk air larian 'stormwater' yang mengandungi banyak bahan cemar seperti hidrokarbon yang dibersihkan daripada permukaan bandar seperti jalan raya, tempat letak kereta dan bumbung.

Pelepasan air sisa domestik bersama-sama dengan air sisa daripada industri dan pertanian mempunyai kesan ke atas keadaan persekitaran di sungai dan perairan pantai. Pembuangan air sisa menambah beban nutrien dan menyumbang kepada masalah eutrofikasi dalam sungai dan perairan pantai.

Kesan pelepasan air sisa termasuk membuang sampah yang terselindung ke dalam sungai-sungai, mewujudkan bau busuk dan potensi bahaya kepada kesihatan. Pencemaran yang berterusan boleh mengancam kehidupan hidupan akuatik dalam sungai.

Back to Top


Pengurusan Air Sisa

2.1 Sistem Rawatan Air Sisa Sedia Ada

Pada masa ini, terdapat kira-kira 74,000 tangki septik di dalam Bandaraya Kuching. Kemudahan rawatan air sisa lain termasuk tangki  katering Imhoff untuk bangunan tunggal, kolam pengoksidaan di Hospital Kuching, Lapangan Terbang Antarbangsa Kuching dan Holiday Inn Damai. Terdapat beberapa  pusat loji rawatan air sisa tempatan yang menggunakan rawatan biologi dengan enapcemar diaktifkan dan bertindak dalam mod pengudaraan lanjutan. Yang paling ketara adalah Pusat Perubatan Normah dengan kapasiti PE 950. Kemudahan rawatan lain termasuk beberapa pakej loji kecil yang berdasarkan enapcemar teraktif atau teknologi pertumbuhan.

Parit dan sungai bertindak sebagai pembetung gabungan mengumpul semua jenis air sisa seperti tangki septik efluen, air yang kelabu dari sinki dapur, mandi, dan sebagainya serta sisa cecair industri seperti minyak dan gris.

2.2 Loji  Rawatan Enapcemar Septik

Loji Rawatan Enapcemar septik yang terletak di Sg. Tengah, Matang telah beroperasi pada tahun 2000 dengan kapasiti nominal sebanyak 350 m3/hari. Kilang ini direka berdasarkan program pengosongan secara jadual sekali dalam tempoh dua tahun untuk semua tangki septik di dalam kawasan tadahan Dewan Bandaraya Kuching Utara, Majlis Bandaraya Kuching Selatan dan Majlis Perbandaran Padawan.

3.0  Kajian Pengurusan Air Sisa

Dua kajian yang sebahagiannya berkaitan dengan air sisa telah dijalankan untuk Kuching. Kajian tersebut adalah :

    1. Kajian Pengurusan Sungai dan Kawalan Alam Sekitar di Sg. Sarawak
    2. Sistem Pengurusan Sisa Bersepadu bagi Kuching

Kerajaan Negeri juga telah mentauliahkan Perunding untuk menjalankan Kajian kemungkinan Sistem Pengurusan Air Sisa untuk Kuching bermula pada 8 Mei 2002. Kajian ini dijangka akan selesai pada Februari 2003.

Objektif kajian adalah :

  •  
    • Untuk mengenal pasti dan menilai pilihan kemungkinan
    • Penyediaan Pelan Induk Pengurusan Air Sisa
    • Untuk mengenal pasti zon kritikal yang merupakan penyumbang tertinggi kepada pencemaran ke Sg. Sarawak
    • Reka bentuk awal Sistem Pengurusan Airsisa bagi zon kritikal

Back to Top


Piawaian Efluan ( Cecair Air Sisa )

Kualiti Alam Sekitar (Kumbahan dan Effluen Perindustrian) 1979 Peraturan - Peraturan menetapkan dua piawaian kualiti efluen Piawaian A dan B.

Efluen yang dilepaskan di hulu pengambilan bekalan air perlu mematuhi Piawaian A, manakala efluen yang dilepaskan ke hilir perlu memenuhi Piawaian B. Untuk Bandaraya Kuching, Kerajaan Negeri telah memutuskan bahawa efluen yang dilepaskan ke Sg. Sarawak perlu mematuhi Piawaian A, walaupun Kuching terletak di hilir pengambilan air di Batu Kitang.

Efluen dari loji rawatan kumbahan perlu disampel pada jangka masa yang tetap dan diuji bagi memastikan ia memenuhi standard yang diperlukan. Ujian dijalankan sebagai sebahagian daripada program pemantauan bagi memastikan operasi proses rawatan yang cekap.

Back to Top


Teknologi Rawatan Air Sisa

Sains kejuruteraan air sisa diketahui lebih daripada satu ratus tahun lalu. Dalam tempoh ini, teknologi yang digunakan sememangnya telah mencapai kemajuan besar dalam menggalakkan perlindungan alam sekitar.

Rawatan 'Fixed-Film' memainkan peranan yang penting dalam sejarah ini, sebagai mekanisme biologi yang pertama untuk rawatan air sisa. Selama bertahun-tahun, pilihan seperti 'trickling filter', 'intermittent filter' dan 'contact bed' menguasai teknologi rawatan air sisa. Status ini telah diambil alih oleh proses pertumbuhan seperti conventional activated sludge, modified activated sludge, oxidation ditch, sequencing batch reactor (SBR) dan sebagainya.

i. Trickling Filter

Proses 'Trickling Filter' adalah proses rawatan lapisan yang tipikal. Ia menggunakan mikroorganisma yang tumbuh di atas media untuk rawatan air sisa. Air sisa biasanya disebarkan melalui dasar media, dan kemudian mengalir ke bawah melalui media yang mana bahan organik diserap dan terurai.

ii. Activated Sludge Processes

Proses enapcemar yang diaktifkan adalah proses yang paling biasa untuk rawatan air sisa. Ia melibatkan penguraian biologi bahan organik dalam air sisa oleh mikro-organisma di bawah keadaan aerobik. Proses enapcemar diaktifkan melibatkan pengeraman mikroorganisma untuk penulenan air kumbahan di tangki pengudaraan dan kemudian pengasingan mikroorganisma dan 'supernatant' dalam tangki pemendapan. Jisim mikroorganisma tersebut dipanggil Enapcemar yang diaktifkan (Activated Sludge)

Pelbagai Proses enapcemar teraktif yang diubahsuai telah dibangunkan. Sebahagian daripada proses-proses ini adalah -

  •  
    • Step Aeration
    • Contact Stabilisation
    • Extended Aeration
    • Oxidation Ditch
    • Pure Oxygen Aeration

iii. SBR

Sequencing Batch Reactor (SBR) adalah salah satu enapcemar teraktif dalam sistem  rawatan air sisa yang boleh menjalankan operasi rawatan pelbagai dalam satu tangki. Ini adalah berbeza dengan rawatan air sisa konvensional di mana aliran air sisa dari satu tangki ke tangki yang lain dan setiap tangki tersebut melakukan operasi rawatan yang khusus.

SBR mengeluarkan bahan organik dan pepejal terampai, sebagaimana sistem konvensional enapcemar teraktif yang lain dan ia juga boleh digunakan untuk mengeluarkan biologi nutrien nitrogen dan fosforus.

Back to Top


Rawatan Primary and tertiary

Selain daripada proses asas, rawatan air sisa biasanya melibatkan dua tahap rawatan yang lain : Rawatan Primary melibatkan saringan untuk membuang perkara-perkara seperti kertas dan plastik, penyingkiran pasir dan gris, menyelesaikan dan penyingkiran pepejal. Rawatan Tertiary pula termasuklah proses rawatan sekunder dengan penapisan lanjut dan pembasmian efluen, pengklorinan, pengozonan, radiasi ultraungu adalah beberapa kaedah yang diterima pakai.

Back to Top


Teknologi Zero Nuisance Concept and Compact

Loji rawatan air sisa yang konvensional dengan konsep terbuka selalu dikaitkan dengan masalah bau, pencemaran bunyi dan estetika yang tidak menyenangkan yang menyebabkan penurunan nilai tanah di dalam kawasan loji. Ini membawa kepada pembangunan konsep "Zero Nuisance" yang secara harfiah bermaksud "can’t see it…can’t smell it…can’t hear it" telah dibangunkan disebabkan kepada stigma yang dikaitkan dengan loji rawatan air sisa.

Banyak loji rawatan sisa air moden kini mengamalkan konsep "Zero Nuisance" manakala mengintegrasikan teknologi padat dalam proses rawatan. Dalam kebanyakan kes, loji tidak kelihatan daripada pandangan atau sepenuhnya ditempatkan di dalam bangunan yang bergabung idengan persekitaran.

Back to Top


Pembinaan Wetland

Air sisa boleh ditulenkan melalui penulenan semulajadi oleh ekosistem dalam persekitaran. Projek tanah lembap (Wetland) boleh diwujudkan untuk rawatan lanjut efluen sekunder sebagai alternatif pelupusan cekap tenaga dan kos rendah. Kaedah ini adalah sesuai untuk masyarakat yang lebih kecil dengan tanah yang boleh digunakan.

Tanah lembap( Wetland) yang dicipta sebagai kemudahan rawatan juga mungkin menghasilkan manfaat lain seperti meningkatkan habitat hidupan liar dan boleh berkhidmat sebagai sebuah taman rekreasi dan pendidikan.

Back to Top